Erkekler ve kadınlar stresi neden farklı yaşıyor? Stresin herkesi farklı şekillerde etkilediği bilinen bir gerçek. Günümüzde hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelen bu sorunu daha derinlemesine anlamak isteyen bilim insanları, konuyu bu kez kadın ve erkekler arasındaki farklar bağlamında ele aldılar. Cinsiyetler arasında hormonal, nörolojik, biyolojik farklılıkların birçok fizyolojik ve davranışsal farka yol açtığı öteden beri biliniyor. Bilim dünyası, bu biyolojik farklılıkların bizi nasıl etkilediğine odaklandı. Stresle nasıl mücadele ettiğimizden, onun yol açabileceği depresyon, anksiyete gibi ruhsal veya fiziksel hastalıklara ne kadar yatkın olduğumuza kadar geniş bir alandaki ayrılıklar araştırılıyor.
Florida Üniversitesi Sağlık Fakültesi (UF Health) araştırmacıları, erkeklerin ve kadınların bu sorunu neden farklı deneyimlediği sorusunun moleküler cevabını buldu. Yapılan çığır açıcı yeni çalışma, beynin en temel mekanizmalarında, akut stres gibi zorluklarla başa çıkmak için cinsiyete özgü ayrışmalar olduğunu ortaya çıkardı. Bu bulgular, iki cinsiyetin verdiği tepki arasındaki bilinen davranışsal farkların (kadınlarda içselleştirme, erkeklerde dışa vurma eğilimi gibi) biyolojik temelini aydınlatarak, gelecekteki kişiselleştirilmiş tedaviler için kritik bir kapı aralıyor[1].
Erkekler ve Kadınlar Stresi Neden Farklı Yaşıyor?
Erkeklerde Agresif Kadınlarda İçsel Yaşanıyor
Beyin, ani bir zorluk veya tehdit karşısında verilen kısa ama yoğun bir tepki olan akut strese anında yanıt veriyor. Bu yanıtın kilit unsurlarından biri, Allopregnanolon (AP) adı verilen bir nörosteroidin üretimidir. AP seviyelerinin yükselmesi, vücudun verdiği ilk tepkinin önemli bir parçasıdır ve bireylerin durumlara hızla adapte olmalarına, tepkilerini düzenlemelerine yardımcı olur. Örneğin, yakın bir tehlike gibi bir olayla karşılaşıldığında, yüksek AP seviyeleri kişinin odağını ve enerjisini artırır, böylece bireyler duruma etkili bir şekilde tepki verebilirler.
Çalışmanın kıdemli yazarı, Florida Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nden farmakodinamik profesörü Dr. Marco Bortolato, cinsiyetler arası davranışsal farklara dikkat çekti: “Erkekler, genel olarak, akut strese karşı dışa dönük ve saldırgan tepkiler gösterme eğilimindedir. Buna karşın, kadınlar tepkilerini içselleştirmeye çok daha yatkındır. Biz bu temel ayrımın, kadınlarda anksiyete ve depresyonun erkeklere göre daha sık görülmesine katkıda bulunduğuna inanıyoruz.” dedi.
Araştırmacılar, bu enzimlerin nasıl çalıştığını ortaya çıkarmak için hayvanlarla çalıştı ve erkeklerle kadınların verdikleri tepkilerdeki biyolojik farklılıkları vurguladı. Araştırma, akut stres anında erkek laboratuvar sıçanlarının beyninin ön kısmında, bir enzimin ( 5αR2) seviyesinin arttığını gösterdi. İlginç bir şekilde, dişi sıçanlarda aynı duruma rağmen bu enzimin seviyesinde hiçbir artış gözlenmedi. Bu bulgu, stresin vücut tarafından yönetilme biçiminde cinsiyete özgü büyük bir farkın varlığını kanıtladı. Bilim insanları bu araştırmada, bahsi geçen 5\alpha R2 enziminin, mücadele eden kimyasal maddeyi (AP) üretmek için erkeklerde bir nevi zorunlu şalter görevi gördüğünü keşfetti. Ancak, aynı mekanizmanın kadınların beyninde bu şekilde çalışmadığı belirlendi.
Araştırmacılar bu kilit enzimin ne kadar önemli olduğunu görmek için erkek sıçanlardaki seviyesini kasıtlı olarak düşürdüler. Enzim seviyesi azalan bu sıçanlar, daha az aktif hale geldi ve hem ani strese hem de onları motive eden ödüllere daha yavaş tepki verdi. Ancak bu sıçanlara dışarıdan AP verildiğinde, tepki verme ve adaptasyon yeteneklerinin geri geldiği görüldü. Bu sonuç, 5\alpha R2 enziminin stres sırasında beynin hücrelerini uyararak, hayvanların karşılaştıkları duruma daha çabuk ve başarılı bir şekilde adapte olmalarına olanak tanıyan temel bir rol üstlendiğini gösterdi.
Hızlı Tedavi Umudu
Çalışmanın sonuçlarını değerlendiren Dr. Bortolato, bulguların gelecekteki tıbbi uygulamalar açısından taşıdığı potansiyele dikkat çekerek, araştırmanın kişiselleştirilmiş tıp için kritik öneme sahip olan stres tepkisi ve cinsiyet farklılıklarının, kesişim noktasında durduğunu belirtti. Ayrıca kadınların depresyona erkeklerden neden daha yatkın olduğunu anlamanın, daha hedefli tedaviler geliştirme imkânı sunduğunu söyledi.
Dr. Bortolato, elde edilen bu moleküler bilgilerin, tepkileri doğrudan düzenleyebilen yeni nesil ilaçların geliştirilmesine rehberlik edebileceğinin altını çizdi. Dr. Bortolato, çalışmanın neden olduğu hastalıkların tedavisi açısından önemine de değindi:
Depresyon, artan kronik stres seviyeleri nedeniyle dünya genelinde işlev kaybının önde gelen nedenidir, diyen Bortolato, geleneksel antidepresanların etkilerini göstermesinin genellikle haftalar sürdüğüne dikkat çekti. “Buna karşın, AP (Allopregnanolon) bazlı tedaviler, hem depresyon hem de diğer strese bağlı rahatsızlıklara yaklaşımımızı kökten değiştirebilir. “dedi.
Kişiye Özel Yaklaşım ve Terapi
Florida Üniversitesi’nin yaptığı bu çalışma, kadın ve erkeklerin stresle mücadele yollarının temelden farklı olduğunu gösteriyor. Böylece anksiyete ve depresyon gibi sorunların tedavisinde de kişiye özel yaklaşımlar öne çıkıyor. Bu nedenle kadınların içe dönük, erkeklerin ise daha dışa dönük yöntemlerle yaşama eğilimleri göz önüne alınarak, ilaç tedavisiyle birlikte her bireyin kendine has başa çıkma tarzına uygun, psikolojik danışmanlık ve terapi desteği önem taşır.
Terapizy online terapi, iletişim becerilerinizi geliştirmenin yanı sıra; kaygı, travma ve bilişsel bozukluklar ve ilişki sorunları üzerine odaklanmanızı sağlar. Terapizy’nin alanında uzman ve deneyimli psikologları, çift, evlilik ve bireysel terapi hizmetleriyle en doğru yerde ve zamanda online terapi almanız için yanınızdadır.
Bu yazıda ‘Erkekler ve Kadınlar Stresi Neden Farklı Yaşıyor?‘ konusunu ele aldık. Terapizy Blog‘da mutluluğun kaynağını arayabileceğiniz bir yolculuğa çıkın; aşk, evlilik, romantik ve sosyal ilişkilere dair birbirinden ilginç konulara göz atın. ‘VR Orman Terapisi: Beyninizi Sıfırlayın, Ruh Halinizi İyileştirin!’ yazısında, bu konuya bilimin verdiği cevabı keşfedin! Terapizy‘i sosyal medya hesaplarından takip edin, güncel bilgi ve duyurulardan haberdar olun!
Terapizy ilk seansa özel %50 indirim fırsatı sunuyor. www.terapizy.com
#Terapi #Terapizy #OnlineTerapi #Psikoloji
[1] Florida Üniversitesi. (2025, 16 Şubat). Bilim insanları, erkeklerin ve kadınların strese verdiği tepkilerde önemli farklılıklar buldu. ScienceDaily . 28 Ekim 2025 tarihinde www.sciencedaily.com adresinden alındı / releases / 2025 / 02 / 250213143935.htm